Cấu trúc Not only but also: Công thức và cách dùng

Khi muốn diễn đạt ý “không những… mà còn…”, người học thường dùng cấu trúc not only but also. Đây là một cấu trúc quen thuộc trong tiếng Anh, xuất hiện nhiều trong giao tiếp, bài viết học thuật và cả các dạng bài tập viết lại câu.

Tuy nhiên, phần dễ sai của cấu trúc này không nằm ở nghĩa, mà nằm ở nguyên tắc song song, vị trí của từ và dạng đảo ngữ. Nếu nắm đúng bản chất ngay từ đầu, bạn sẽ dùng cấu trúc này chính xác và tự nhiên hơn.

Cấu trúc not only but also là gì?

Đây là cấu trúc dùng để nối hai từ, hai cụm từ hoặc hai mệnh đề có vai trò ngữ pháp tương đương, nhằm nhấn mạnh rằng một người, sự vật hoặc hành động có không chỉ một mà hai đặc điểm/thông tin nổi bật.

Nói ngắn gọn, cấu trúc này dùng để bổ sung và nhấn mạnh hai ý song song trong cùng một câu.

Ví dụ:

• She is not only intelligent but also hardworking.
• He not only sings but also composes music.

Công thức và cách dùng cơ bản

Đây là phần quan trọng nhất của bài. Khi học not only but also cấu trúc, bạn cần nhớ nguyên tắc cốt lõi là: phần sau “not only” và phần sau “but also” phải song song về mặt ngữ pháp.

Dùng với danh từ

Khi muốn nối hai danh từ hoặc cụm danh từ, hãy giữ chúng cùng vai trò trong câu.

Công thức:

S + V + not only + N/Noun phrase + but also + N/Noun phrase

Ví dụ:

• She studies not only English but also French.
• The job requires not only experience but also patience.

Dùng với động từ

Đây là cách dùng rất phổ biến trong văn nói và văn viết.

Công thức:

S + not only + V + but also + V

Ví dụ:

• He not only sings but also composes.
• They not only reduced costs but also improved quality.

Dùng với tính từ hoặc trạng từ

Cấu trúc này cũng có thể dùng để nối hai đặc điểm hoặc hai trạng thái tương đương.

Công thức:

S + be/V + not only + Adj/Adv + but also + Adj/Adv

Ví dụ:

• The lesson is not only useful but also practical.
• She worked not only quickly but also carefully.

Dùng với mệnh đề

Khi muốn diễn đạt đầy đủ hơn, bạn có thể nối hai mệnh đề.

Công thức:

S + V + not only + clause + but also + clause

Ví dụ: The course not only helps learners build vocabulary but also gives them confidence in communication.

Nguyên tắc song song cần nhớ

Sau mỗi công thức, bạn vẫn phải kiểm tra lại tính song song của hai vế. Đây là lưu ý dễ nhầm nhưng cũng là tiêu chí quan trọng nhất để câu đúng.

Nguyên tắc cốt lõi: nếu sau “not only” là danh từ, thì sau “but also” cũng nên là danh từ. Nếu một bên là động từ, bên kia cũng phải là động từ. Nếu một bên là tính từ, bên kia cũng nên là tính từ.

Ví dụ:

• Sai: He is not only smart but also a teacher.
• Đúng: He is not only smart but also hardworking. / He is not only a teacher but also a writer.

Nếu bạn đang học cấu trúc not only but also trong tiếng anh, hãy nhớ rằng sai song song là lỗi bị gặp nhiều nhất.

Cấu trúc not only but also đảo ngữ

Ngoài dạng thông thường, người học còn gặp cấu trúc not only but also đảo ngữ trong các bài viết lại câu và câu mang sắc thái nhấn mạnh. Khi đó, “not only” được đưa lên đầu câu và trợ động từ sẽ đảo lên trước chủ ngữ.

Đây cũng chính là phần mà nhiều tài liệu gọi là cấu trúc đảo ngữ not only but also.

Đảo ngữ với động từ thường

Công thức:

Not only + do/does/did + S + V, but S + also + V

Ví dụ: She not only speaks English but also teaches it. → Not only does she speak English, but she also teaches it.

Đảo ngữ với động từ to be

Công thức:

Not only + am/is/are/was/were + S + complement, but S + also + be + complement

Ví dụ: He is not only talented but also disciplined. → Not only is he talented, but he is also disciplined.

Đảo ngữ với động từ khuyết thiếu

Công thức:

Not only + modal verb + S + V, but S + also + V

Ví dụ: She can not only sing but also play the piano. → Not only can she sing, but she can also play the piano.

Lưu ý dễ nhầm: ở dạng đảo ngữ, chỉ vế đầu đảo; vế sau vẫn giữ trật tự thông thường.

Phân biệt với both…and và as well as

Ba cấu trúc này đều có chức năng bổ sung thông tin, nhưng sắc thái nhấn mạnh khác nhau.

Ví dụ:

• She is not only intelligent but also creative.
• She is both intelligent and creative.
• She is intelligent as well as creative.

Những lỗi thường gặp khi dùng cấu trúc not only but also

Đây là phần rất quan trọng vì nhiều bạn biết công thức nhưng vẫn dùng sai.

• Sai nguyên tắc song song
  Hai phần sau “not only” và “but also” không cùng loại từ hoặc không cùng chức năng.
  Ví dụ: Sai: He is not only handsome but also a teacher. → Đúng: He is not only handsome but also friendly. / He is not only a teacher but also a writer.
• Đảo ngữ sai
  Người học quên đảo trợ động từ hoặc đảo sai cả hai vế.
  Ví dụ: Sai: Not only she speaks English, but she also teaches it. → Đúng: Not only does she speak English, but she also teaches it.
• Thiếu “also” làm câu thiếu cân đối
  Trong nhiều trường hợp, lược “also” vẫn có thể gặp, nhưng với người học, nên giữ đủ cấu trúc để câu rõ ràng hơn.
  Ví dụ: Sai: He not only studies but works part-time. → Đúng: He not only studies but also works part-time.
• Ghép hai ý không hợp nghĩa
  Câu có thể đúng ngữ pháp nhưng sai về logic diễn đạt.
  Ví dụ: Sai: She ate not only the sandwich but also the water. → Đúng: She ate not only the sandwich but also the cake.

Xem thêm:

• Cấu trúc so that trong tiếng Anh: Cách dùng & ví dụ chi tiết
• Trạng từ chỉ tần suất: Cách dùng, ví dụ kèm bài tập

Bài tập ngắn áp dụng cấu trúc not only but also

Sau khi học xong lý thuyết, bạn nên thử làm vài câu ngắn để kiểm tra lại.

Chọn đáp án đúng

1. He is not only clever but also ______.
   a. kindness
   b. kind
2. She not only speaks Japanese but also ______.
   a. writes it fluently
   b. fluent writing
3. Viết lại câu sau bằng đảo ngữ:
   He not only won the scholarship but also inspired his classmates.

Đáp án:

1. b
2. a
3. Not only did he win the scholarship, but he also inspired his classmates.

Cấu trúc not only but also không khó, nhưng để dùng đúng, bạn cần nhớ chắc nguyên tắc song song và cách đảo ngữ. Chỉ cần luyện thêm vài câu mẫu, bạn sẽ tránh được hầu hết lỗi sai quan trọng và dùng cấu trúc này tự nhiên hơn trong cả nói lẫn viết

Câu hỏi thường gặp về cấu trúc not only but also

Cấu trúc not only but also có bắt buộc phải dùng “also” không?

Không phải lúc nào cũng bắt buộc tuyệt đối, nhưng trong học ngữ pháp cơ bản và khi làm bài thi, bạn nên giữ đủ “not only… but also…” để câu rõ ràng, dễ kiểm soát lỗi hơn.

Dạng đảo ngữ của cấu trúc này có hay gặp trong bài thi không?

Có. Đây là dạng khá phổ biến trong bài tập viết lại câu, biến đổi câu và một số ngữ cảnh viết học thuật.

Khi nào nên dùng dạng đảo ngữ với not only but also?

Bạn nên dùng dạng đảo ngữ khi muốn nhấn mạnh ý ở văn viết học thuật hoặc khi làm bài tập viết lại câu. Trong giao tiếp thông thường, dạng thường sẽ được dùng nhiều hơn vì dễ nói và dễ viết hơn.

Từ khoá:

• Cấu trúc Not only but also 2 chủ ngữ
• Not only + S1 + but also + S2
• Cấu trúc Not only but also đảo ngữ
• Cấu trúc not only but also ví dụ
• Cấu trúc not only đảo ngữ
• Not only but also số ít hay nhiều
• Cấu trúc Not only but also với danh từ
• Not only but as well