Nắm vững ngữ pháp là chìa khóa quan trọng để chinh phục ngữ văn ngoại ngữ. Trong đó, mệnh đề quan hệ là chủ điểm kiến thức xuất hiện phổ biến trong các kỳ thi.
Bài viết này sẽ tổng hợp đầy đủ khái niệm, phân loại và các dạng rút gọn thường gặp. Hãy cùng khám phá ngay để củng cố ngữ pháp của bạn!
Mệnh đề quan hệ là gì?
Để bắt đầu, chúng ta cần hiểu rõ mệnh đề quan hệ là gì trong cấu trúc ngữ pháp.
Đây là một mệnh đề phụ được dùng để bổ nghĩa cho danh từ đứng trước nó. Mệnh đề này giúp làm rõ đối tượng đang được nhắc đến là ai hoặc cái gì.
Trong câu, mệnh đề phụ này thường bắt đầu bằng các đại từ quan hệ như who, whom, which, that, whose hoặc trạng từ quan hệ như where, when, why.
Công thức mệnh đề quan hệ và các đại từ phổ biến
Việc nắm chắc công thức giúp bạn kết hợp hai câu đơn thành một câu phức hoàn chỉnh.
Đại từ quan hệ chỉ người và vật
Các đại từ quan hệ đóng vai trò làm chủ ngữ hoặc tân ngữ trong câu phụ:
- Who: Thay thế cho danh từ chỉ người, làm chủ ngữ hoặc tân ngữ.
- Whom: Thay thế cho danh từ chỉ người, làm tân ngữ.
- Which: Thay thế cho danh từ chỉ vật, làm chủ ngữ hoặc tân ngữ.
- That: Thay thế cho cả người lẫn vật trong mệnh đề xác định.
- Whose: Chỉ sự sở hữu cho cả người và vật.
Trạng từ quan hệ chỉ thời gian, nơi chốn, lý do
Bên cạnh đại từ, trạng từ quan hệ cũng đóng vai trò kết nối quan trọng:
- Where: Thay thế cho từ chỉ nơi chốn.
- When: Thay thế cho từ chỉ thời gian.
- Why: Thay thế cho cụm từ chỉ lý do.
Xem thêm: Câu tường thuật dạng câu hỏi: Cách dùng chi tiết và ví dụ
Phân loại: Mệnh đề quan hệ xác định và không xác định
Trong ngữ pháp, người ta chia làm hai loại chính dựa trên tính chất bổ nghĩa của mệnh đề. Việc phân biệt mệnh đề quan hệ xác định và không xác định giúp bạn dùng dấu phẩy chính xác.
Mệnh đề quan hệ xác định
Đây là bộ phận cung cấp thông tin thiết yếu cho câu. Nếu bỏ đi mệnh đề này, câu sẽ không rõ nghĩa.
Ví dụ: The book which you lent me is very interesting. (Sách mà bạn cho tôi mượn rất hay).
Mệnh đề không xác định
Dạng này bổ sung thêm thông tin phụ cho danh từ đã được xác định rõ. Ngăn cách dạng này với mệnh đề chính bằng dấu phẩy.
Ví dụ: My father, who is 60 years old, loves gardening. (Bố tôi, người đã 60 tuổi, thích làm vườn).
Lưu ý: Không dùng đại từ that trong mệnh đề không xác định.
Các cách rút gọn chuẩn xác
Trong giao tiếp và viết lách, rút gọn mệnh đề quan hệ giúp câu văn trở nên mượt mà và tự nhiên hơn. Có 3 cách rút gọn phổ biến dưới đây:
Rút gọn bằng đại từ nhân xưng dạng V-ing
Áp dụng khi mệnh đề mang nghĩa chủ động. Bạn chỉ cần bỏ đại từ quan hệ và động từ to be (nếu có), chuyển động từ chính về dạng V-ing.
Ví dụ: The girl who stands there -> The girl standing there.
Rút gọn bằng quá khứ phân tử (V3/V-ed)
Áp dụng khi mệnh đề mang nghĩa bị động. Bỏ đại từ quan hệ cùng động từ to be, giữ lại dạng V3/V-ed.
Ví dụ: The house which was built in 1990 -> The house built in 1990.
Rút gọn bằng động từ nguyên mẫu (To V)
Sử dụng khi danh từ đứng trước chứa các từ chỉ thứ tự như first, second, last, hoặc so sánh nhất.
Ví dụ: He is the last person who left -> He is the last person to leave.
Dạng mệnh đề rút gọn này rất thường xuất hiện trong các bài kiểm tra trắc nghiệm.
Tổng hợp bài tập có đáp án
Dưới đây là một số bài tập rèn luyện để bạn thực hành ngay kiến thức vừa học.
Bài tập 1: Nối hai câu sử dụng đại từ quan hệ phù hợp
- The man is a doctor. He lives next door.
- I bought a laptop. It is very fast.
- The woman was friendly. I met her yesterday.
Bài tập 2: Rút gọn các câu sau
- The boy who is playing basketball is my brother.
- The books which were written by Nam are popular.
- She was the first student who answered the question.
Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn nắm trọn vẹn lý thuyết và cách ứng dụng vào thực tế. Việc luyện tập thường xuyên sẽ giúp bạn sử dụng cấu trúc này một cách thành thạo. Hãy ôn tập đều đặn mỗi ngày nhé!
Xem thêm: Cấu trúc not until trong tiếng Anh: Hiểu đúng và dùng chuẩn
Các câu hỏi thường gặp (FAQ)
Mệnh đề quan hệ đứng ở vị trí nào trong câu?
Mệnh đề này luôn đứng ngay sau danh từ hoặc đại từ mà nó bổ nghĩa để đảm bảo tính rõ ràng về mặt ý nghĩa.
Khi nào có thể lược bỏ đại từ quan hệ?
Bạn có thể lược bỏ đại từ quan hệ (who, whom, which, that) khi chúng đóng vai trò làm tân ngữ trong câu và không đứng sau dấu phẩy hoặc giới từ.
Đáp án bài tập:
Bài tập 1:
- The man who lives next door is a doctor.
- I bought a laptop which is very fast.
- The woman whom I met yesterday was friendly.
Bài tập 2:
- The boy playing basketball is my brother.
- The books written by Nam are popular.
- She was the first student to answer the question.
Từ khóa:
- Mệnh đề quan hệ là gì
- Mệnh đề quan hệ lớp 9
- Mệnh đề quan hệ rút gọn
- Mệnh đề quan hệ công thức
- Mệnh đề quan hệ xác định
- Mệnh đề quan hệ xác định và không xác định
- Mệnh đề quan hệ bài tập
- Mệnh đề quan hệ không xác định
